NASZE PODRÓŻE

Zapiski pasjonatów zwiedzania

TRASA WYCIECZKI

Indie - trasa wycieczki


CIEKAWE HISTORIE

Najwcześniejsze wzmianki o polskich obywatelach w Indiach pochodzą z XV wieku. Za pierwszego Polaka w tym kraju uznaje się Gaspara da Gamę, poznańskiego Żyda, który w młodości wyjechał wraz z rodzicami z Polski. Zamieszkiwał m.in. Wenecję i Aleksandrię, z której prawdopodobnie wyruszył do Indii. Spotkał tam Vasco da Gamę, za sprawą którego przyjął chrzest i nazwisko, stając się portugalskim przewodnikiem po Indiach. Miał być również uczestnikiem wyprawy Cabrala, podczas której odkryto Brazylię. Warto wspomnieć także o pośle króla Zygmunta Augusta, Erazmie Kretowskim, którego pobyt w Indiach utrwalił Jan Kochanowski w epitafium posła, pisząc, że „...Był gdzie Dniestr szumnie pędzi, gdzie się Ganges toczy...”. Pierwszą zachowaną, polską relację z pobytu w Indiach do Krakowa wysłał w 1596 roku kupiec Krzysztof Pawłowski. W XVII wieku do Indii dotarli polscy misjonarze jezuici, a potem także karmelici. W XIX wieku na fali ogólnoeuropejskiej fascynacji Orientem do Indii zaczęli przybywać pierwsi podróżnicy. Z uwagi na koszty, na taką podroż mogli sobie pozwolić tylko ludzie majętni, byli wśród nich arystokraci i poeci, m.in. Adam Asnyk czy hrabia Jerzy Potocki. Na początku lat 20. XIX wieku do Indii trafili również polscy żołnierze oraz zesłańcy z Syberii. W 1933 roku w Bombaju otwarto Konsulat Polski, a w 1937 roku powstało w Indiach Towarzystwo Przyjaźni Indyjsko-Polskiej. (www.polonia.org)

Gaspara da Gama


O TYM WARTO WIEDZIEĆ

W następstwie zawarcia układu Sikorski-Majski, w dniu 12 sierpnia 1941 r. rozpoczęła się ewakuacja Polaków ze Związku Sowieckiego. Wśród represjonowanych osób były także dzieci. Jednym z miejsc schronienia młodych uchodźców były Indie, a przejściowe obozy powstały m.in. w Balachadi i Valivade. Historia osiedla w Balachadi wiąże się z niezwykłą osobą, hinduskim maharadżą Księstwa Nawanagaru Jamem Sahebem Digvijay Sinhji, który stał się orędownikiem sprawy polskich dzieci w Indiach i jako pierwszy zaproponował założenie, niedaleko swojej letniej rezydencji, osiedla dla uchodźców. Maharadża osobiście zaangażował się w budowę tego osiedla w którym znalazło schronienie 650 dzieci. Hinduski arystokrata wzbudzał dużą sympatię wśród polskich dzieci, często odwiedzał je i uczestniczył w uroczystościach organizowanych w osiedlu. Interesował się polską kulturą i literaturą, co było wynikiem jego wcześniejszej znajomości z Ignacym Janem Paderewskim. Po zakończeniu II wojny światowej, aby uniknąć przymusowego odesłania sierot do komunistycznej Polski dokonał aktu zbiorowej adopcji dzięki czemu mógł decydować o dalszym losie dzieci. Na pytanie gen. Władysława Sikorskiego o sposób odwdzięczenia się za okazaną dobroć, maharadża miał odpowiedzieć „W wyzwolonej Polsce nazwijcie moim imieniem którąś z warszawskich ulic”. Obecnie na warszawskiej Ochocie istnieje skwer Dobrego Maharadży i pomnik poświęcony jego pamięci. (ofiary.ipn.gov.pl)

Maharadża Jam Saheb z dziećmi, podczas jednego z przedstawień


Indie północne

Marzec 2020

Dżajpur, Pałac Wiatrów

Ten wyjazd do Indii był już moim drugim, ale za to w pełni samodzielnym. Dlatego przygotowałem sie do niego szczególnie starannie wiedząc z wcześniejszych doświadczeń, że w pewnych sytuacjach można liczyć tylko na siebie. W trakcie podróży okazało się, że nie zawsze wszystko da się przewidzieć i czasami trzeba zaufać nieznajomym.

Jako cel podróży wybrałem najbardziej atrakcyjne miejsca Radżastanu, Uttar i Madhya Pradesh oraz Hariany i Maharasztry. Niestety w trakcie podróży pojawiło się widmo koronawirusa, a potem było już tylko gorzej. Na trzy dni przed planowanym powrotem rząd indyjski zamknął wszystkie muzea i obiekty historyczne, a nasze linie lotnicze odwołały loty. Fakt, że nie mogłem już zwiedzać zabytków Delhi i Armitsar był niczym wobec braku możliwości powrotu do kraju czy wyrzucenia mnie z hostelu przez spanikowanego właściciela. Ale szczęście w końcu mi dopisało i załapałem się na lot specjalny. Ależ to były emocje !


New Delhi


Witamy w Indiach Uliczny adwokat ruch uliczny Lokalny sklepik W oczekiwaniu na klienta Sikhijska świątynia Sis Ganj Gurudwara Strażnik Sala modlitewna kazanie Świątynia dźinistów Shri Digambar Manasthamba, kolumna przed frontem świątynii Brama Kaszmirska Czerwony Fort Pamiątkowa fotka mury Czerwonego Fortu Chhatta Chowk Naubat Chana Chwila wytchnienia Ozdobne sklepienie Wnętrze sali audiencyjnej Diwan-i-Aam Nieoczekiwany gość Diwan-i-Khas Sala Prywatnej Audiencji Ozdobne płyciny Pasecznik palmowy Meczet Perłowy Khas Mahal, apartamenty cesarza Zafar Mahal i pawilon Sawan w ogrodach Hayat Bakhsh Bagh Marmurowa kolumna figowiec Schody do meczetu Dżama brama wschodnia Nowoczesny kontakt z Bogiem Dziedziniec (sahn) Nowoczesny kontakt z Bogiem Sala modlitewna Modlitwa minaret Dziedziniec, na środku midha do rytualnej ablucji Galeria widokowa Kopuły meczetu Panorama w kierunku wschodnim, w głębi Czerwony Fort U nas dokarmiamy gołębie Flagstaff Tower memoriał Radź Ghat Miejsce kremacji Mahatmy Gandhiego Ruiny Firuz-Szah-Kotla, fortecy z XIV w. Ruiny pałacu Feroz Szaha Hinduski obrzęd religijny Piramidalna struktura z czasów Feroz Szaha Kolumna Asoki Baoli, studnia schodkowa Ruiny meczetu w którym modlił się Tamerlan po zdobyciu Delhi Bez komentarza Dziedziniec meczetu Monumentalna brama Purana Kila Monumentalna brama Meczet Qila-i-Kuhna wykusz Zwieńczenie mihrabu Pawilon Sher Mandal Sklepienie konchowe Ogrody Lodich, most Athpula sjesta Turret, wieża narożna meczet Bada Gumbad z XV w. Sesja zdjęciowa Podglądacz Grobowiec Mohammada Szaha Brama Indii Przekąski dla zwiedzających Warta honorowa przy Grobie Nieznanego Żołnierza Mali patrioci Grobowiec Mohd Quli Khana Zdobienia fasady Kutb Minar Alai Darwaza Kutb Minar Ruiny meczetu Kutb Żelazna kolumna z epoki Guptów grobowiec Adham Khana z XVI w. pawilon Munda Gumbad Zbiornik Hauz Khas Grobowiec Feruz Szaha i madrasa palma orzechowa Meczet Isa Khana Przyszła modelka kopuła meczetu zbudowana na pendentywach Przyszła modelka

New Delhi to prawdziwy kolos w skład którego wchodzi aż siedem historycznych miast. Kolejni zdobywcy porzucali bowiem jedno miasto, budując obok nowe. Dzięki temu w stolicy znajduje się dzisiaj ponad tysiąc zabytkowych budowli porozrzucanych po całym mieście. Na moje nieszczęście z powodu koronawirusa wspaniały kompleks Lal Kot i kilka innych zabytków mogłem zobaczyć tylko przez ogrodzenie, co było nawet ciekawym doświadczeniem.


Agra


Monumentalna brama wejściowa do kompleksu Tłum turystów Monumentalna darwaza Ozdobne zwieńczenie pisztaku Chhatri Kaligraficzne płyciny i dekoracje typu pietra dura Widok południowej fasady z bramy wejściowej Tadź Mahal pisztak Pamiątkowa fotka Marmurowa kopuła Płyciny zdobiące fasadę tamga Platforma Minaret o wysokości 40 m Reliefowy motyw roślinny Pietra dura Pamiątkowa fotka Sadzawka (midha) do rytualnej ablucji Widok zachodniej fasady z bramy meczetu Zwieńczenie mihrabu Podniebienie kopuły meczetu Widok na Jamunę Pamiątkowa fotka Mehmanchana, dom gościnny Pisztak domu gościnnego Sklepienie inkrustowane motywami roślinnymi i geometrycznymi Widok w kierunku bramy głównej Zmęczeni, ale szczęśliwi Czerwony Fort Brama Amara Singha Lokalne turystki Dziedziniec Diwan-i-Am Studnia schodkowa Podcienia okalające dziedziniec Diwan-i-Am, sala audiencji publicznych Miejsce dla władcy i jego świty Motywy kwiatowe w technice pietra dura Macchi Bhawan (Rybi Pałac) Kolumny w Diwan-i-Khas Miejsce w którym stał tron Dżahangira Nagina Masjid (Meczet Klejnotu) Dziedziniec pałacu Musamman Burdż Detale architektoniczne Pałac Musamman Burdż Kolumna zdobiona w technice mozaiki florenckiej Weranda Musamman Burdż Khas Mahal, prywatny pałac Akbara Wnętrze Khas Mahal Ogrody na dziedzińcu Anguri Bagh Bangla-i-Dżahanara, prywatne komnaty księżniczki Widok na Tadź Mahal z werandy Bangla-i-Dżahanara Dziedziniec Pałacu Akbara kolumna z czerwonego piaskowca Dżahngīri Hauz, kamienna balia do kąpieli z XVII w. Dżahngīri Mahal Przejażdżka rikszą Indyjskie realia Komu, komu, bo idę do domu Indyjskie realia Meczet Piątkowy z poł. XVII w. Sikandra, brama wejściowa do mauzoleum Akbara pisztak"" Ściany inkrustowane marmurem Grobowiec Akbara Pamiątkowa fotka Monumentalna galeria pisztak Arabeski roślinne z barwnego stiuku Ozdobne płyciny fasady Sklepienie konchowe Skromny nagrobek Akbara Fragment poczwórnego ogrodu, aleja spacerowa i zbiornik wodny Ciekawość Fasada zachodniej bramy Powrót ze szkoły Brama do mauzoleum wezyra Itimad ad-Dauli Detale architektoniczne fasady Grobowiec wezyra Itimad ad-Dauli Ośmioboczna wieża przypominająca minaret Pawilon z gankiem wieńczący mauzoleum Oczekiwanie zdobienia fasady w technice pietra dura Chwila wytchnienia Ażurowe okno Cenotafy rodziców Nurdżahan, żony cesarza Dżahangira Widok na Tadź Mahal z Księżycowego Ogrodu

W Agrze jest wiele wspaniałych zabytków, które potrafią przykuć uwagę każdego turysty. Powstały one w większości w okresie kiedy miasto stało sie na jakiś czas stolicą imperium Wielkich Mogołów. Czerwony Fort, Sikandra czy grobowiec Itimad Ud Daulah zrobiły na mnie wielkie wrażenie, ale wszystkie te wspaniałości przyćmiewa Tadź Mahal. Mauzoleum jest po prostu zjawiskowe, a miałem to szczęście podziwiać go przy pięknej, słonecznej pogodzie.


Park Narodowy Keoladeo


Park Keoladeo, kanał Ghanna Czapla purpurowa (Ardea purpurea) Ibis Kasztanowaty (Plegadis falcinellus) Kazarka rdzawa (Tadorna ferruginea) Park Keoladeo Aleksandretta obrożna (Psittacula krameri) Bączek żółtawy (Ixobrychus sinensis) Park Keoladeo Zebu indyjskie (Bos indicus) Ibis siwopióry (Threskiornis melanocephalus) Gęś tybetańska (Anser indicus) Park Keoladeo Ślepowron zwyczajny (Nycticorax nycticorax) Zebu indyjskie (Bos indicus) Park Keoladeo Gniazdo os pokryte owadami Pójdźka bramińska (Athene brama) Park Keoladeo Łyska zwyczajna (Fulica atra) Dławigad indyjski (Mycteria leucocephala) Park Keoladeo Czapla czarnonoga (Ardea intermedia) Kaczka pstrodzioba (Anas poecilorhyncha) Park Keoladeo Pustułka (Falco tinnunculus) Czapla siwa (Ardea cinerea) Kormorany Czapla biała (Ardea alba) Czapla biała poluje Łowiec krasnodzioby (Halcyon smyrnensis) Czapla nadobna (Egretta garzetta) Bączek żółtawy (Ixobrychus sinensis) Park Keoladeo Ibis siwopióry (Threskiornis melanocephalus) Kormoran indyjski (Phalacrocorax fuscicollis) Pamiątkowa fotka Waran bengalski (Varanus bengalensis) Długoszpon żółtoczelny (Jacana spinoza) Park Keoladeo Kormoran zwyczajny (Phalacrocorax carbo) Ścierwnik (Egyptian vulture) Park Keoladeo Ptaki i żółwie Olbrzymi żółw wodny (Pelochelys cantorii) Kazarka rdzawa (Tadorna ferruginea) Czapla siwa (Ardea cinerea) Łyska zwyczajna (Fulica atra) podglądacz Paw indyjski (Pavo cristatus) Ścierwnik (Egyptian vulture) Łanie jelenia Aksis (Axis axis) Park Keoladeo Kormoran skromny (Microcarbo niger) Czapla czarnonoga (Ardea intermedia) Bagienka szara (Porphyrio poliocephalus) Platforma widokowa Świątynia Śiwy Rudawka wielka (Pteropus giganteus)

Obserwowanie zwierząt zawsze przywraca mi spokój ducha i pozwala odpocząć po trudach zwiedzania. Tak było i tym razem, podczas wizyty w Parku Narodowym Keoladeo Ghana, będącym jednym z najważniejszych rezerwatów ptaków wędrownych, uhonorowanym na liście Unesco. Nauczony doświadczeniem z Kostaryki, tym razem wynająłem profesjonalnego przewodnika, który wyszukiwał różne gatunki ptaków i pokazywał mi je w lunecie.


Fatehpur Sikri


Monumentalna brama Buland Darwaza medytacja Kaligraficzne płyciny z wersetami Koranu Mauzoleum Islam Khana Zakup darów wotywnych Kopuła mauzoleum i ozdobne baldachimy chatri Wnętrze meczetu, w głębi sala modlitewna Modlitwa Ażurowa przegroda, w głębi Buland Darwaza Dziedziniec Wielkiego Meczetu Sanktuarium szejka Salima Czisztiego Miesternie zdobiona marmurowa kolumna Sunchra Makan, pałac mieszkalny służący jako harem reliefowe ozdoby ściany haremu Dziedziniec pałacu Dżodh Baj Pamiątkowa fotka Wsporniki podpierające dach Kolumny w jednej z pałacowych sal Dom Birbala Reliefowa płycina ścienna Pancz Mahal, pięciokondygnacyjny pawilon Haramsara, cesarskie stajnie dla koni i wielbłądów Diwan-i-Khas, pawilon prywatnych audiencji Imponująca pojedyncza kolumna podpierająca sklepienie Górna część filara tworząca pomosty ozdobione przesłonami dżali Odpoczynek Kunsztowne ozdoby pawilonu typu chhatri Pawilon sułtański, miejsce dyskretnych schadzek Reliefy na wsporniku i delikatne rzeźby na ścianach Dach z kamienia przypominającego gliniane dachówki Khwabgah (Komnata Snów), prywatna sypialnia cesarza Dziedziniec Pacisi, na pierwszym planie sadzawka Anup Talao

Znajdujące się na liście Unesco Fatehpur Sikri stało się miastem-widmem wkrótce po ukończeniu budowy. Jednym z powodów dla którego Akbar, władca imperium Wielkich Mogołów opuścił swoją stolicę, był brak wody pitnej. Wszystko tutaj jest monumentalne, a wykonane po mistrzowsku ornamenty z czerwonego piaskowca przyprawiają o zawrót głowy. W pamięci pozostał mi obraz Diwan-i-Khas z centralną, kunsztownie ozdobioną kamienną kolumną.


Waranasi i Sarnath


Kapłan Nanoszenie na czoło ceremonialnej tilaki Barwniki Pamiątkowa fotka W oczekiwaniu na ceremonię Ganga Aarti na cześć bogini rzeki Ganges Oczekiwanie Ghat Dashaswamedh przystrojony do ceremonii Ofiarowanie bóstwu oleju maślanych lampek Wotywne kwiaty, kadzidło i akszata Ofiara z ognia Rozpoczęcie ceremonii Aarti Palenie kadzideł Rytmiczne krążenie lampkami z kadzidłem Religijna ekstaza Performerzy zwróceni są twarzami do świętej rzeki Ogromne, mosiężne lampy deepam Indywidualne zestawy do spławiania Tradycyjna kurta i dhoti uczestnika ceremonii Aarti Świt nad Gangesem Darbhanga Ghat, przejażdżka łodzią Rana Mahal Ghat, przejażdżka łodzią Chousatti Ghat, przejażdżka łodzią Żałobnicy przy płonącym stosie całopalnym impresja Rytualna kąpiel w Gangesie Rytualna kąpiel w Gangesie Rytualna kąpiel w Gangesie Wiosłowanie to nie taka prosta sprawa Przygotowanie girland kwiatowych Religijny ceremoniał Pielgrzym Rytualna kąpiel w Gangesie Rytualna kąpiel w Gangesie Rytualna kąpiel w Gangesie Poranna ceremonia Poranek na Dashaswamedh Ghat Pielgrzym Pielgrzym Pielgrzym Usługa na wolnym powietrzu Pielgrzym Sprzedawcy dewocjonaliów Sadhu, wędrowny asceta Żebrak Im też się coś należy Pielgrzym Sadhu, wędrowny asceta Manikarnika Ghat, stosy całopalne Barki z drewnem do kremacji Pielgrzymów trzeba nakarmić przygotowanie tradycyjnej herbaty chai massala Niebo w gębie Na lassi się nie skusiłem Pielgrzym Tutaj to nic nadzwyczajnego pozdrowienie Uliczny ołtarzyk Pielgrzym Uliczny ołtarzyk Dashaswamedh Ghat w świetle dnia W drodze Olbrzymi posąg Buddy w ogrodzie Rishpattan Stupa Chaukhandi Pozostałości stupy Dharmarajika z czasów Asoki Ruiny świątni Mulagandhakuti Vihara Dziedziniec przed główną świątynią fragmenty kolumny cesarza Asoki (III w.p.n.e.) Sanktuarium Panchayatan z czasów Guptów (III-VIII w.) tutaj kupiec Yasa przeszedł na buddyzm po pierwszym kazaniu Ołtarz na którym pielgrzymi przyklejają złotą folię Pamiątkowa fotka Stupa Nisza ozdobiona reliefami o motywach geometrycznych i roślinnych

Pełne pielgrzymów Waranasi to najświętsze miasto hindusów, którzy wierzą, że śmierć w tym miejscu daje największą szansę na mokszę czyli zbawienie. Człowiekowi z Zachodu nie jest łatwo się tutaj poruszać, a ja miałem na to tylko jeden dzień. Wieczorem uczestniczyłem we wspaniałej hinduistycznej ceremonii Ganga Aarti, następnego dnia witałem wschód słońca podczas przejażdżki łódką po Gangesie, a na koniec odwiedziłem Sarnath, miejsce pierwszego kazania Buddy.


Khajuraho


Świątynia Lakshmana z X w. poświęcona Vishnu Ardcha mandapa, dach ganku Rzeźby wewnątrz świątyni Kunsztownie zdobiony kapite Rzeźby wewnątrz świątyni Scena bitewna z udziałem słoni Grupy rzeźb na zewnętrznej ścianie świątyni władca w otoczeniu poddanych Pamiątkowa fotka Scena bitewna Świątynie Varaha i Lakshmi z X w. Pamiątkowa fotka Wnętrze dachu sanktuarium Varaha (Vishnu pod postacią dzika) Świątynia Kandariya Mahadeva z XI w. poświęcona Shivie Ardcha mandapa Sceny erotyczne Sceny erotyczne Sceny erotyczne Sceny erotyczne Buddyjscy mnisi Świątynia Jagadambi z XI w Varasha (Vishnu z głową dzika) Bogini Jagadambika bawiąca się z lwem Świątynia Chitragupta z XI w. poświęcona Shivie Scenka rodzajowa Wewnętrzne sanktuarium, posag Surya Wnętrze sklepienia mandapy Świątynia Parvati poświęcona małżonce Shivy Amalaka wieńcząca sikharę Świątynia Vishvanatha z X w. poświęcona Shivie Sikhara, główna wieża Lew strzegący wejścia na ganek Erotyczne reliefy Erotyczne reliefy Ozdobny kapitel Szczyt portalu wokół ołtarza Garbhagriha, wewnętrzne sanktuarium z lingą Shivy Kamienny linga, potocznie utożsamaiany z fallusem Sanktuarium Nandi, wierzchowca Shiwy Statua byka Nandi, wierzchowca Shiwy Myszogonek indyjski Świątynia Pratapeshwar łącząca różne religie Pamiątkowa fotka Pielgrzymi odwiedzający świątynię Bananowiec Rozlewiska rzeki Khudar Świątynia Brahma z X/XI w. poświęcona Shivie Krowie odchody suszące się na słońcu Świątynia Javeri z X/XI w. poświęcona Shivie Sceny figuralne zdobiące fasadę Hajagriwa, zła istota o głowie konia Świątynia Vamana z XI w. Sceny figuralne na zewnetrznej ścianie świątyni Rzeźba słonia Detal architektoniczny sikhary Shantinatha, świątynia dżinijska z XI w. Posąg Shantinathy, szesnastego Tirthankary Słonie flankujące wejście do sanktuarium Adinatha, pierwszy Tirthankara (świątynia nr. 6) Szczegóły anatomiczne Adinatha, świątynia dżinijska z XI w. ozdobny wspornik Bogini wykonująca makijaż Bogini malująca stopy henną Pamiątkowa fotka przed fasadą świątyni Świątynia Duladeo z XII w. poświęcona Shivie Sikhara otoczona wianuszkiem urushringa Posąg Shivy Świątynia Chaturbhuja z XII w. poświęcona Vishnu Pielgrzym Portal nad wejściem do wewnętrznego sanktuarium

Hinduskie świątynie w Khajuraho znane są na całym świecie za sprawą reliefów przedstawiających sceny erotyczne. Najnowsze badania wykazały, że stanowią one jedynie małą cząstkę dekoracji rzeźbiarskiej kompleksu poświęconemu Siwie i jego małżonce Parvati. Artyzm i precyzja wykończenia detali oraz rozmiary świątyń po prostu zapierają dech w piersiach, a Kandarija Mahadewa jest tego najlepszym przykładem.


Sanchi


Dworzec kolejowy w Sanchi Pasecznik palmowy Stupa z czasów dynastii Shunga nr. 3 Pozostałości świątyni z II w.p.n.e. Wzgórze Sanci, po prawej fragmenty kolumny Asoki Amalaka, element architektoniczny wieńczący sikharę Świątynia z czasów dynastii Vardhana (VII w.n.e.) Pozostałości świątyni z VII w.n.e. Brama Południowa Wielkiej Stupy z II w.p.n.e. Kamienna powierzchnia stupy Potrójny parasol symbolizujący piętra niebios Zwieńczenie torany ozdobione scenami z życia Buddy Brama południowa, kapitel z lwami z I w.p.n.e. Paw, symbolizujący współczucie i czujność Koło Prawa, symbolizujące pierwsze kazanie Buddy Jeden z posągów Buddy Medytującego ustawionych w V w.n.e. naprzeciwko każdej z bram Kolumna Asoki Pamiątkowa fotka Architrawy torany ozdobione scenami z życia Buddy Brama Relief przedstawiający oświecenie Buddy z ponownym połączeniem Nagów Górne obejście Górne obejście, widok w kierunku zachodnim Brama Północna, architrawy ozdobione scenami z życia Buddy Brama Północna, kapitel ze słoniami z I w.p.n.e./I w.n.e. Siedzące lwy w nadprożach torany Kuszenie Buddy, po prawej uciekające demony Mary Brama Wschodnia, architrawy ozdobione scenami z życia Buddy Relief przedstawiający wyjazd buddy z Kapilavastu Zmysłowa nimfa Jakszini Skrzydlate lwy Strażnik Dvarapala, prawy filar Kamienna balustrada (wedika) Zbiornik na wode pitną

Kiedy zdecydowałem się na odwiedziny Sanchi, okazało się, że jest to spore wyzwanie logistyczne. Na szczęście nocny pociąg z Waranasi rozwiązal sprawę, a podróż w towarzystwie przyjaznych hindusów była bardzo przyjemnym doświadczeniem. Sama stupa, figurująca na Liście Światowego Dziedzictwa Unesco zrobiła na mnie niesamowite wrażenie. Rozbudowane motywy dekoracyjne oraz wyrafinowana ikonografia relacjonująca dzieje Buddy wprost oszałamiają.


Bhimbetka - rysunki naskalne


Schroniska skalne Życie codzienne w Górnym Paleolicie Najwieksza jaskinia zwana Audytorium Rysunki bawoła, jelenia, antylop, tygrysa i pawia Rysunek ręki dziecka z okresu Mezolitu Schronisko sklane zwane Zoo Pamiątkowa fotka Rysunki ponad 250 zwierząt należących do 16 gatunków Skalne Zoo, rysunek bawoła Rysunek słonia z poganiaczem Panorama okolicy Jaskinia nr. 6, rysunki ludzi Jaskinia nr. 6, rysunek byka Jaskinia nr.7, okres historyczny (od 3 000 lat p.n.e.) Rysunek sześciu galopujących jeźdżców Jaskinia nr. 8, okres historyczny (od 3 000 lat p.n.e.) Okres historyczny, rysunki uzbrojonych piechurów i jeźdżców Jaskinia nr. 9, rysunek szamana Jaskinia nr. 10 Rysunek pawia na drzewie Jaskinia nr. 11 okres historyczny, scena walki lub polowania Jaskinia nr. 11 okres historyczny, rysunek biegnących wojowników

Stanowisko archeologiczne Bhimbetka leży z dala od utartych szlaków i dociera tutaj niewielu turystów. Może dlatego wzbudzałem taką sensację w małym miasteczku Obaaidullaganj, kiedy szukałem transportu. Ku mojemu zdziwieniu pomogli mi przypadkowi hindusi oferując darmową podwózkę. Rusunki naskalne przedstawiające ludzi i dzikie zwierzęta nie są zbyt imponujące, ale kiedy uświadomiłem sobie, że powstały tysiące lat temu, nabrałem dla nich respektu.


Jaskinie Elury


w drodze Fasada świątyni Kajlasanatha Monolityczny obelisk (17 m) obok Pawilonu Nandi Pawilon Nandi, Lakszmi w lotosowej sadzawce ze słoniami Pawilon Nandi w całej okazałości Byk Nandi będący wierzchowcem boga Siwy kapitel Słonie, oryginalna polichromia Dziedziniec, rzeźba słonia naturalnej wielkości Korytarz kolumnowy okalający świątynię Trzy boginie (Durga, Chamunda i Kali) w sali ofiar Tańczący Sziwa Ozdobny fryz z oryginalną polichromią Dziedziniec, mandapa otoczona bocznymi gankami Panel ze scenami zRamayany Paraśurama (awatar Wisznu)walczy z królem Kartawirja Zwierzęta z hinduistycznego panteonu Jakszi, bóstwo związane z kultem przyrody i płodności Słonie wyrzeźbione wokół dolnej części świątyni Detal architektoniczny, słonie z kwiatami lotosu w trąbach Chwila wytchnienia Widok świątyni ze szczytu urwiska Wieża (sikhara) o wysokości 33 m Dach mandapy zwieńczony czterema kamiennymi lwami Pamiątkowa fotka Hulman czubaty Świątynie buddyjskie nr. 1-6 Kolumna zdobiona motywami roślinnymi Bodhisattva Budda w mudrze nauczania Świątynia nr. 5 z VII w.n.e. sala hypostylowa Głowa Buddy Głowa Buddy Vishvakarma, buddyjska świątynia nr. 10 Niebiańskie apsary Ziemska apsara Fryz zdobiący fasadę świątyni Sala modlitwy (chaitya-griha) Siedzący Budda przed stupą Pamiątkowa fotka Trzykondygnacyjny klasztor buddyjski w jaskini nr. 11 Budda w mudrze warada (błogosławieństwa) Trzykondygnacyjny klasztor buddyjski w jaskini nr. 12 Tutaj królują małpy Przedsionek Hulman czubaty Siedem inkarnacji Buddy Budda w mudrze Bhumisparsha (dotknięcie ziemi) Panel z mudrami Buddy Pielgrzymi Sanktuarium, w głębi posąg Buddy Rozmowa Świątynia hinduistyczna nr. 14 Inkarnacje Wisznu Siedem Świętych Devi Waraha, awatar Wisznu pod postacią dzika Kamadhenu, pra-krowa spełniająca wszystkie życzenia Świątynia hinduistyczna Dasavatara (VIII w.n.e.) nr. 15 Wisznu walczący z królem-demonem Natya Mandapa (Sala Tańca) Siedzący byk Nandi Świątynia hinduistyczna Rameshwar (VII w.n.e.) nr. 21 Bogini rzeki Fryz przedstawiający kochające się pary Linga Sziwy Bogini Durga zabija demona bawoła Mahishasurę Rawana, demon o dziesięciu głowach i dwudziestu rękach Świątynia hinduistyczna nr. 27 Brahma, Wisznu i Sziwa Świątynia hinduistyczna Dhumar Lena nr. 29 Kamienny lew strzegący wejścia Sanktuarium strzeżone przez olbrzymich strażników Rawana usiłuje przesunąć górę Kajlas Piersi Parwati, żony Sziwy Shiva zabija demona Andhakasurę, który pożądał jego żonę Świątynia dźinijska (X-XI w.n.e.) nr. 32 Rzeźba słonia naturalnej wielkości Bogato zdobiona fasada świątyni Matanga, dźinijski bóg dobrobytu Sala modlitewna Sanktuarium, w głębi posąg siedzącego Mahaviry Jeden z Tirthanakarów Plafon ze śladami oryginalnej polichromi Kunsztownie zdobione kolumny Bogini Sidaika siedząca na lwie

Wykute w bazaltowych skałach i grotach świątynie w Elurze należą do najwspanialszych osiągnięć skalnej architektury w Indiach. Zwiedzając groty poświęcone religii buddyjskiej, hinduskiej oraz dżinijskiej zadzierałem głowę lub wpatrywałem się w nisze wyszukując kompozycje figuralne i podziwiając precyzję detali. Jednak w prawdziwe osłupienie wprawiła mnie świątynia Kajlasanatha wyobrażającą świętą górę Kajlasa, siedzibe boga Siwy.


Aurangabad i okolice


Twierdza Daulatabad Brama twierdzy relief nad bramą Dziedziniec wewnętrzny Minaret Chand Wieża obserwacyjna Mandha tope, największe działo twierdzy Ozdoba lufy w kształcie głowy barana Mur wewnętrzny (Kalakot) Chini Mahal, więzienie ostatniego władcy Golkondy Abul Hasan Tana Shaha Twierdza wewnętrzna, w głębi ruiny Nizamshahi Mahal Naturalny mur obronny i fosa Jedyni mieszkańcy twierdzy Cytadela na szczycie wzgórza Wzgórze Bogów, widok w kierunku pln-wsch. Bibi Ka Maqbara, grobowiec z czasów dynasti Wielkich Mogołów Pamiątkowa fotka Pielgrzymi Fasada z kunsztownie zdobionym pisztakiem Wnętrze mauzoleum Ditras, żony cesarza Muhi al-Din Muhammada Impresja Zasłużony posiłek

W samym Aurangabadzie nie ma zbyt wielu atrakcji, natomiast na płn.-zach. od miasta leży Daulatabad, najbardziej malownicza twierdza w Maharastrze. Jej zwiedzanie utkwiło mi szczególnie w pamięci, gdyż mozolna wspinaczka przez kolejne forty aż do cytadeli na samym szczycie skały Balakot, omalże nie przyprawiła mnie o zawał serca. Miłym akcentem na zakończenie dnia była natomiast wizyta w mauzoleum Bibi Ka Makbara zbudowanego na wzór Tadź Mahal.


Bombaj


Dworzec Króla Śiwadźiego Gargulce Centralna fasada Popularny środek transportu Fontanna Flora z 1864 r. Tablica informujaca o kosztach budowy - 47 000 rupi Rzymska bogini Flora Z życia ulicy Anglikańska katedra św. Tomasza z XVII w. Surowe wnętrze kościoła Nagrobek Johna Duncana Nagrobek kapitana Georga Hardinge`a Ogród Heroniman Circle, drewniana altana Znużony sprzedawca Ratusz Miejski, widok z ogrodu Heroniman Circle Uliczny sprzedawca Budynki w stylu kolonialnym przy ulicy Mahatmy Gandhiego Biblioteka Davida Sassoon`a z 1870 r. Szarżujący rydwan w tympanonie budynku firmy ubezpieczeniowej Sun Life Głowa Buddy przed Muzeum Historii Sztuki Prace ulicznego artysty Brama Indii (1927 r.) przy Apollo Bunder Brama Indii, ekrany typu jali zdobiące arkadę Hotel Taj Mahal z początku XX w. Brama Indii, widok od strony morza W drodze na Elefantę Pasażer na gapę Wzgórza Elefanty Kobiety muzułmańskie Port na Elefancie w czasie odpływu Wejście do jaskini nr. 1 Sala hypostylowa Posąg Sziwy o trzech twarzach, męskiej, żeńskiej i medytacyjnej Sziwa, twarz męska Sziwa, twarz medytacyjna Sziwa, twarz żeńska Pamiątkowa fotka Strażnicy strzegący sanktuarium Sziwy Linga Sziwy Sziwa jako Nataraja, bóg tańca Shiva sprowadza rzekę Ganges na ziemię Ardhanarishvara, pół kobieta (Parvati) i pół mężczyzna (Shiva) kolumna Wejście do jaskini nr. 3 Stanowisko artyleryjskie smakosz Pralnia Dhobi Ghat Pralnia Dhobi Ghat Pralnia Dhobi Ghat Pralnia Dhobi Ghat Sprzedawca dewocjonaliów Slumsy Dharavi Slumsy Dharavi Slumsy Dharavi Slumsy Dharavi Slumsy Dharavi Slumsy Dharavi Slumsy Dharavi Slumsy Dharavi Slumsy Dharavi Slumsy Dharavi Slumsy Dharavi Slumsy Dharavi Slumsy Dharavi Slumsy Dharavi Slumsy Dharavi

Bombaj jest chyba jedynym miastem w Indiach, które mnie rozczarowało. Stolica stanu Macharasztra to istny moloch po którym poruszanie się jest nie lada wyzwaniem, a na dodatek trafiłem na remonty kilku głównych ulic. Zwiedzanie słynnych pralni Dobi Ghat i slamsów Dharavi tylko mnnie przygnębiło, a jedynym miłym wspomnieniem pozostał rejs statkiem na wyspę Elefanta i podziwianie hinduskich skalnych świątyń z VI w.n.e.


Dżajpur


Kto jeszcze chętny Rondo Badi Chaupar Hawa Mahal (Pałac Wiatrów) w całej okazałości Imponująca fasada Powtarzający się motyw trzech balkonów Pamiątkowa fotka Scenka uliczna Hawa Mahal nocą Hawa Mahal nocą Tripolia Gate, brama do Pałacu Miejskiego Pałac Miejski z XVIII w. Brama wjzdowa Rajendra Pol Strażnik Figury słoni naturalnej wielkości flankujece bramę Pamiątkowa fotka Mubarak Mahal, miejsce audiencji zagranicznych gości Wiszący balkon zdobiony rzeźbieniami w białym i beżowym marmurze Wieża zegarowa Sabha Niwas (Diwan-e-Aam czyli Sala Publicznych Audiencji) Strażnik Sarvato Bhadra (Diwan-e-Khas) Gangajali (340 kg, 1,6 m wysokosci, 4000 l poj.) Chandra Mahal Pawia Brama Ozdobne zadaszenie nad Pawią Bramą Pamiątkowa fotka Fort Amber i jego odbicie w jeziorze Maota Strome podejście, w głębi Brama Słońca Nie dała rady Strzeliste mury twierdzy grajek Powrót słoni wożących turystów do twierdzy Powrót słoni Powrót słoni kornak Suraj Pol (Brama Słońca) Jaleb Chowk, pierwszy dziedziniec Singh Pol (Brama Lwa), wejście na drugi dziedziniec Diwan-i-Am, sala audiencji publicznych kolumnada Diwan-i-Am Kapitele kolumn zewnętrznych Monumentalna Ganesh Pol (Brama Ganeshy) polichromia przedstawiająca Ganeshę na tronie Motywy roślinne zdobiące sklepienie Trzeci dziedziniec, na pierwszym planie ogród w stylu mogolskim Sheesh Mahal (Pałac Luster) Wnętrze ozdobione szklanymi panelami i lustrami Płycina ścienna inkrustowana kawałkami luster Pamiątkowa fotka, w głębi Suhaag Mandir Ażurowe okno w Suhaag Mandir Suhaag Mandir Sukh Mahal (Pałac Przyjemności), prywatne apartamenty maharadży Ażurowe okno Pawilon Baradari na środku czwartego dziedzińca polichromie zdobiace pałac Zanani Deorhi Widok z pawilonu na pałac Man Singha I polichromie zdobiace pałac Zanani Deorhi Maharadża na słoniu ze swoją świtą nad jeziorem Man Sagar Pamiątkowa fotka na tle Jal Mahal Dziewczyna w tradycyjnym stroju z Radżastanu Jal Mahal (Wodny Pałac) z końca XVII w. Samrat Jantra zegar słoneczny Kwadrant mierzący czas lokalny z dokładnością do 2 s Skala do określania czasu w kwadrancie Samrat Jantry Pamiątkowa fotka Unnatansza Jantra, używany do pomiaru wysokości ciał niebieskich Rasziwalaja Jantra, zespół 12 gnomonów używany do sporządzania horoskopów Dakshinottara Bhitti Jantra, służy do wyznaczania położenia ciał niebieskich Laghu Samrat Jantra, mały zegar słoneczny mierzący czas z dokladnością do 20 s Raj Jantra, używany do ustalania azymutu ciał niebieskich Czakra Jantra, służy do obliczania kąta położenia gwaiazd i planet względem równika Ram Jantra, używany do obliczania wysokości Słońca Nadiwalaja Jantra, służy do określania równonocy Nadiwalaja Jantra, podziałka do dokonywania odczytów Digamsa Jantra,używany do pomiaru odległości kątowych Dźai Prakasz Jantra, służy do weryfikacji wskazań pozostałych instrumentów Scenka uliczna Odpoczynek Hinduistyczna procesja religijna Obserwator Sisodia Rani Ka Bagh, podmiejski pałac księżniczki Udajpuru Wieża narożna Pawilon z gankiem Polichromia fasady, sceny dworskie Polichromia fasady, przemarsz wojsk Niespodziewana przeszzkoda Małpy skaczą niedościgle, małpy robią małpie figle Makaki królewskie Galtaji Makaki królewskie Nesforne maluchy Świątynia Shri Gyan Gopal Ji

Dżajpur nazywany jest różowym miastem ze względu na kolor budynków, które wyłożone są piaskowcem w tym kolorze. Najbardziej rozpoznawalnym zabytkiem jest Hawal Mahal czyli Pałac Wiatrów, którego monumentalna fasada umożliwiała damom dworu obserwowanie życia codziennego miasta. Jednak największe wrażenie zrobiło na mnie Dżantar Mantar, obserwatorium astronomiczne wzniesione na początku XVIII w. przez maharadżę Sawai Jai Singha II.








Wasze komentarze: