NASZE PODRÓŻE

Fotorelacje pasjonatów zwiedzania

TRASA WYCIECZKI

Turcja - trasa wycieczki


CIEKAWE HISTORIE

Mieszkańcy Rzeczypospolitej trafiali do Imperium Osmańskiego najczęściej jako jeńcy pojmani podczas świętych wojen z niewiernymi lub schwytani w jasyr przez Tatarów i sprzedawani potem na targach. Podobnie było ze słynną Roksolaną, żoną Sulejmana Wspaniałego. Roksolana była córką ruskiego kapłana prawosławnego Lisowskiego z miasta Rohatyn, leżącego na Rusi Czerwonej ok. 80 km od Lwowa (ówczesne kresy Rzeczypospolitej). Wzięta w jasyr w czasie najazdu Tatarów na Rohatyn ok. 1520 r. trafiła do sułtańskiego haremu. Tak bardzo spodobała się sultanowi, że została jego żoną, oraz pierwszą kobietą w historii imperium mającą tak przemożny wpływ na politykę państwa. Szalenie ambitna i rządna władzy, doprowadziła do zamordowania najstarszego syna Sulejmana – Mustafy oraz wielkiego wezyra Ibrahima. Zapewnieniło to następstwo tronu jednemu z jej synów, panującemu potem jako Selim II (Selim Opój). Roksolana nie zapomniała nigdy o swoim pochodzeniu, korespondując z królową Boną i troszcząc się o stosunki turecko-polskie. Zmarła w 1558 r. i została pochowana w Stambule, przy meczecie Sulejmana Wspaniałgo.

Tycjan lub jego warsztat, Sułtanka Roksolana (źródło: wikipedia.org)


O TYM WARTO WIEDZIEĆ

Adam Mickiewicz przybył do Imperium Osmańskiego jesienią 1855 r., a jego pobyt związany był z działalnością polityczną i wojskową. Głównym celem wyjazdu Mickiewicza do Stambułu było zorganizowanie polskich oddziałów, tzw. Legionów Polskich, które miały wziąć udział w wojnie krymskiej po stronie Turcji, przeciwko Rosji. Poeta, będąc na emigracji, wierzył, że zaangażowanie Polaków w ten konflikt przyczyni się do odzyskania przez Polskę niepodległości. Współpracował w tym zakresie m.in. z Michałem Czajkowskim (Sadykiem Paszą). Mickiewicz mocno zaangażował się w pracę, organizując oddziały i prowadząc działalność dyplomatyczną. Warunki życia były trudne, co odbiło się na jego zdrowiu. Poeta zmarł nagle 26 listopada 1855 r. w Stambule, prawdopodobnie na cholerę. Dom w którym mieszkał i umarł, położony w dzielnicy Beyoğlu, został przekształcony w muzeum. Jego ciało zostało tymczasowo pochowane na cmentarzu w Pera (dzisiejsza Beyoğlu), a następnie, w 1861 r., przewiezione do Francji i złożone na cmentarzu Les Champeaux w Montmorency, by ostatecznie w 1890 r. spocząć w Krypcie Zasłużonych na Wawelu. (źródło: www.wikipedia.org)

Juliusz Kossak, Adam Mickiewicz z sadykiem Paszą w Turcji (źródło: www.historia.org.pl)


TO WARTO ZOBACZYĆ

Epos heroiczny Iliada, którego autorstwo tradycja przypisuje greckiemu pieśniarzowi wędrownemu Homerowi (VIII w.p.n.e.) doczekał się licznych adaptacji literackich, teatralnych i filmowych. Uniwersalna treść Iliady oraz realistycznie ukazane ludzkie namietności, czynią go wciąż aktualnym i atrakcyjnym dziełem dla współczesnego człowieka. W XX w. epos był wielokrotnie inspiracją do nakręcenia filmów fabularnych, animowanych oraz seriali telewizyjnych. Jednak do najsłynniejszych adaptacji, należy powstały w 2004 r. film fabularny pt. Troja w rezyserii Wolfganga Petersena z niezapomnianymi kreacjami Brada Pitta i Orlando Blooma. Film otrzymał nominację do Oscara w kategorii Najlepsze Kostiumy oraz dwie nominacje do MTV Movie Awards w kategoriach Najlepszy Aktor (Brad Pitt) oraz Najlepsza Walka (Achilles kontra Hektor). Najbardziej podobały mi się nakręcone z wielkim rozmachem, dynamiczne sceny walk, oraz realistyczne dekoracje i kostiumy. Pamiętam, że Film zrobił na mnie niesamowite wrażenie i oglądałem go kilkakrotnie, za każdym razem przeżywając emocje i dramaty głównych bohaterów.

Plakat z filmu Wolfganga Petersena `Troja`


Turcja - Region Marmara

Październik 2025

Stambuł, panorama miasta z dzielnicy Galata

Gdy nadarzyła się okazja, zdecydowałem się na wyjazd wczesną jesienią. O tej porze roku ze względu na pogodę, liczba dostępnych kierunków w Europie jest mocno ograniczona. Ostatecznie wybrałem region Marmara w Turcji, gdyż prognozy były bardzo optymistyczne i zapowiadała się wyjątkowo słoneczna aura.

Ku mojemu wielkiemu przerażeniu i rozczarowaniu, po przylocie powitały mnie burzowe chmury. Malowniczą Bursę zwiedzałem w deszczu, a potem nie było dużo lepiej. W sumie przez cały okres pobytu w Turcji miałem jedynie dwa w pełni słoneczne dni. Na szczęście udało mi się zobaczyć większość miejsc, których zwiedzanie sobie zaplanowałem, a przy okazji porobić mnóstwo fajnych fotek. Niewielkim pocieszeniem był fakt, że kupiłem bilety na przelot Polskimi Liniami Lotniczymi LOT, bezpośrenio z Krakowa do Stambułu w bardzo atrakcyjnej cenie.


Stambuł bizantyjski


Pozostałości hipodromu, obeliski Konstantyna i faraona Totmesa Kolumna Wężowa z Delf (479 r. p.n.e.) Obelisk Totmesa III z Luksoru (1500 r. p.n.e.) Fontanna Niemiecka upamiętniająca wizytę Cesarza Wilchelma II Kościół Mądrości Bożej (Hagia Sophia) z 537 r. Pamiątkowa fotka Widok na Przedsionek Wojowników, po prawej baptysterium Nawa Miejsce w którym stał tron cesarzy bizantyjskich podczas koronacji Serafin ozdabiający pendentywę Galeria dla kobiet uczestniczących w nabożeństwie Grobowiec Enrika Dandola, sprawcy splądrowania miasta przez krzyżowców w 1204 r. Południowa galeria, grupa Deesis Jezus Chrystus jako zbawiciel i sędzia Św. Jan Chrzciciel Pamiątkowa fotka Galeria południowa, Matka Boska z cesarzem Janem II Komnenem i cesarzową Ireną Kolumny podtrzymujące sklepienie empory Chrystus z cesarzem KonstantynemIX Monomachem i cesarzową Zoe Kunsztownie zdobiony kapitel Absyda, Matka Boska z Chrystusem Emanuelem Wnętrze baptysterium Przedsionek Wojowników, Matka Boska z cesarzami Konstantynem Wielkim i Justynianem Wielkim Hagia Sophia nocą Milion, marker od którego liczono wszystkie odległości w imperium Cysterna Bazylikowa z VI w. Cysterna Bazylikowa Spolium wykorzystane jako baza kolumny Różnorodne kształty kolumn Spolia z wizerunkiem głowy Meduzy Glowa meduzy jak baza kolumny Pamiątkowa fotka Rzeźba potwora Meduzy Symetria Płacząca Kolumna Kościół Hagia Eirene z VI w. wykorzystywany przez osmanów jako arsenał Ogołocona z ozdób absyda Muzeum Archeologiczne - sarkofag z porfiru, miejsce spoczynku pierwszych cesarzy bizantyjskich Posąg Tyche z II w. n.e. Sarkofag Aleksandra, grobowiec króla Abdalonymosa z Sydonu z IV w.p.n.e. Sarkofag Aleksandra, bitwa Aleksandra Wielkiego z Persami Marmurowy posąg Aleksandra Wielkiego z III w. p.n.e. Mała Hagia Sophia Wnętrze świątyni Stara studnia z ręczną pompą Akwedukt Walensa z IV w. n.e. Kościół Theotokos Kyriotissa z XII w. zmieniony na meczet Mury Teodozjusza z V w. Brama Rzymska Kościół ormiański Surp Nigogoyas, sygnaturka Brama Adrianopolska, wieża warowna Mury Teodozjusza, widok od strony miasta W poszukiwaniu miejsca na gniazdo Kościół Mozaiki na sklepieniu narteksu Chrystus Prawodawca, mozaika w lunecie nad wejściem do narteksu zewnętrznego Sceny z życia Marii Panny Kuszenie Jezusa na pustyni Chwila wytchnienia Mozaika nad drzwiami do nawy, Chrystus na tronie z Teodorem Metochitą prezentującym model odnowionego kościoła Jezus i jego przodkkowie, mozaika w kopule wewnętrznego narteksu Chrystus uzdrawiający paralityka Wewnętrzny narteks, nietypowe przedstawienie Deesis (bez Jana Chrzciciela) Naos, mozaika Koimesis (Zaśnięcie Marki Boskiej) Absyda, mozaiki przykryte przez muzułmanów plycinami Pareklezja, boczna kaplica grobowa Fresk Anastasis czyli zstąpienie Chrystusa do otchłani dla ratowania dusz Pareklezja, Matka Boska Eleusa Złoty Róg, widok na dzielnicę Galata Wieża Galaty z XIV w.

Wbrew pozorom w Stambule jest wiele zabytków z czasów bizantyjskiego panowania, chociaż większość kościołów została zamieniona na meczety. Muszę przyznać, że wizyta w najsłynniejszym z nich, Hagia Sophia trochę mnie rozczarowała. Powodem był fakt, że turyści nie będący muzułmananmi, mogą podziwiać jej wnetrze tylko z galerii okalającej nawę. Zrekompensowałem sobie to w pełni w kościele na Chorze, gdzie zachowały się przepiękne mozaiki i freski z epoki.


Stambuł osmański


Błękitny Meczet z pocz. XVII w. Liwan od strony hipodromu Widok z portyku dziedzińca Dziedziniec, pośrodku fontanna do rytualnej ablucji Imponująca kaskada kopuł Pamiątkowa fotka Balkon minaretu Rozświetlona sala modlitewna Mihrab Podniebienie jednej z kopuł Minbar z białego marmuru Oczekiwanie Fontanna do ablucji w stylu tureckiego rokoka ok. 1740 r. Łaźnie Roksolany z XVI w. Gigantyczna kolejka do Hagia Sophia, w głębi Mauzoleum Mehmeda III Mury Pałacu Topkapi Fontanna Sułtana Ahmea III z 1728 r. Brama Sułtańska na pierwszy dziedziniec Pałacu Topkapi Fontanna w której kaci myli topory po egzekucji Brama Powitań na drugi dziedziniec Drugi dziedziniec Dywan, miejsce posiedzeń rady sułtańskiej Sala posiedzeń Zbrojownia, łuk refleksyjny i kołczan z XVI w. Zbrojownia, pozłacany chanfron z XVI w. Część mieszkalna czarnych eunuchów Wnętrze dormitorium Ozdobne płytki z izmiru Główne wejście do Haremu Harem, czarny eunuch na posterunku wartowniczym Hammam, korytarz ozdobiony płytkami z izmiru Łaźnia sułtańska Łaźnia konkubin i żon sułtańskich Harem, sala cesarska Harem, sala cesarska Impresja Prywatna komnata sułtana Ahmeda III (1673-1736) Harem, apartamenty konkubin i żon sułtańskich Dziedziniec Królowej Matki Pamiątkowa fotka Kuchnie pałacowe Przygotowywanie posiłku dla dworu Straż pałacowa Gigantyczny kapitel koryncki Brama Szczęśliwości prowadząca na trzeci dziedziniec Pamiątkowa fotka Trzeci dziedziniec, Sala Tronowa Wnętrze Biblioteki Ahmeda III z 1719 r. Sanktuarium Płaszcza Proroka Imam recytujący wersy Koranu (żywy człowiek) Fragment ramienia i kości czaszki Jana Chrzciciela Włos z brody Proroka Mahometa Relikwia Świętego Plaszcza Mahometa Tłum turystów w kolejce do Skarbca Skarbiec, wysadzana diamentami kolczuga paradna sułtana Mustafy III Skarbiec, słynny sztylet Topkami ozdobiony trzema szmaragdami (z 1741 r.) Czwarty dziedziniec, Pawilon Bagdadzki Wnętrze Pawilonu Bagdadzkiego z 1639 r. Taras widokowy Pergola Iftar Widok na Złoty Róg i Galatę Pawilon Erewań, tron Sułtana Ahmeda I Pawilon Mecidiye z XIX w. i taras widokowy Widok na Bosfor i azjatycką część miasta Tradycyjne drewniane domy przy Sogukcesme Sokagi Pawilon Alay, stąd sułtan oglądał parady janczarów Scenka uliczna Cypel pałacowy Tradycyjne drewniane domy z wykuszami (cikma) Popołudniowa kawa Park Fatih Anit, Mehmed II Zdobywca Oczekiwanie Meczet Sehzade z XVI w. Sala modlitewna Mihrab Podniebienie kopuły Pieczone kasztany Meczet Laleli (Tulipanowy) z XVIII w. Kursu, ozdobne krzesło z którego imam czyta koran Okay, popularna turecka gra kafelkowa Meczet Sulejmana Wspaniałego, arcydzieło Sinana z XVI w. Mukarnas Imponująca sala modlitewna Ozdobne kolumny przy mihrabie Modlitwa Mauzoleum Sinana (1489-1588), nadwornego architekta trzech sułtanów Zachód słońca nad Złotym Rogiem Targ Korzenny (Bazar Egipski) Pawilon Azan, miejsce gdzie sprzedawcy modlili się każdego ranka Przyprawy Dzieci często pomagają rodzicom w pracy Którą wybrać ? Tradycyjne tygielki do przyrządzania kawy po turecku Skórzane pantofle, do wyboru do koloru Nowy Meczet z XVII w. Błękitny Meczet nocą Rozświetlony minaret La Ilahe Illallah (Nie ma boga prócz Allaha)

W Stambule można zobaczyć mnóstwo atrakcyjnych budowli, wyrobów rzemiosła oraz cennych dzieł sztuki, zgromadzonych podczas ponad 600-letniej historii Imperium Osmańskiego. Wiele z nich jak Błękitny Meczet czy Meczet Sulejmana znajduje się na liście Unesco, jednak nic nie może się równać z Pałacem Topkami. Harem, sala tronowa, dywan, skarbiec oraz eleganckie pawilony i apartamenty sułtańskie, wprost zachwyciły mnie bogactwem wystroju i wyposażenia.


Bursa


Mury bizantyjskiej twierdzy Tophane Brama do cytedeli Wzgórze Hisar Karawanseraje i bazary, w głębi Wielki Meczet z 20 kopułami Wieża zegarowa Tophane Five o`clock tea Grobowiec Orhana Gazi Strażnik przy wejściu do Mauzoleum Osmana Grobowiec Osmana Gazi, założyciela dynastii Osmanów Pamiątkowa fotka Przedmieścia Bursy Tradycyjna piekarnia Meczet Murada z XV w. Mauzolemum Murada II Grobowiec Murada II, ojca Mehmeda II Zdobywcy Cmentarz w ogrodzie meczetu Serpus, bogato rzeźbione zwieńczenia nagrobków Płyty nagrobne z inskrypcjami w językach perskim, arabskim i tureckim Postaci popularnego teatru cieni Karagoz Belediye, budynek ratusza Karawanseraj Fidan Han z 1740 r. Koza Han, centrum handlu jedwabiem od XV w. Dziedziniec Koza Han, Meczet Jedwabnego Kokonu Bedesten, kryty bazar z XV w. Zliczanie utargu Wyroby złotnicze, do wyboru do koloru Dziecięce stroje Bardziej przyziemne produkty Wielki Meczet (Ulu Cami) z końca XIV w. Gigantyczna sala modlitewna sklepiona 20 kopułami Mihrab Sadirvan, trójpoziomowa fontanna do ablucji Rytualna ablucja Modlitwa Czytanie koranu Rozmowa Wieża zegarowa Meczet Bajazyta, samotny kotek Medresa Zielonego Meczetu Muzeum Sztuki Tureckiej i Islamu, czapka mawlawi Zielony Meczet z początku XV w. Wewnętrzny dziedziniec z sadirvanem i sala modlitewna Loża sułtańska, ozdobne płytki wykonano techniką cuerda seca Zielone Mauzoleum Sarkofag Mehmeda I, obok grobowce synów i córek sułtana Malowidło na sklepieniu mauzoleum

Pierwszą stolicę Imperium Osmańskiego Bursę, zwiedzałem w deszczu, który padał przez cały dzień z różnym natężeniem. Wszystko dookoła było szare i ponure i taki też był mój nastrój. Humoru nie poprawił mi nawet malowniczy widok starego miasta z murów twierdzy Tophane. Na koniec dnia odwiedziłem Wielki Meczet z końca XIV w. Monumentalne wnętrze zrobiło na mnie niesamowite wrażenie i muszę przyznać, że świątynia w pełni zasługuje na swoją nazwę.


Canakkale i Kilitbahir


Canakkale, starówka i meczet Yali z XVII w. Mury twierdzy Cimenlik z 1492 r. Działo polowe Kruppa kaliber 150 mm, z czasów I wojny światowej Tarsus, turecki stawiacz min z czasów bitwy o Gallipoli Nabrzeże portowe W drodze na Morze Czarne Prom do Kilitbahir Twierdza Cimenlik, widok od strony morza Cieśnina Dardanele (Hellespont) Twierdza Kilitbahir z 1463 r. Monument `Dur Yolcu` upamiętniający żołnierzy poległych na Gallipoli Kontenerowiec Twierdza Kilitbahir, wieża Sari Panorama twierdzy Figura strażnika z czasów osmańskich Dziedziniec zewnętrzny Obsługa działa Pamiątkowa fotka Muzeum Zamkowe, posiłek zalogi twierdzy Wnętrze cytadeli Fort Namazgah Podesty artyleryjskie i schrony Plac apelowy Pamiątkowa fotka Okręt podwodny Pomnik kaprala Seyita Fort Rumeli Medjidieh Obsługa działa, na pierwszym planie kapral Seyit

Podczas przejazdu do Canakkale znacznie się wypogodziło, co od razu poprawiło mi humor. Po krótkim spacerze, przeprawiłem się promem do Kilitbahir, leżącym po drugiej stronie Dardanele. Najwęższy odcinek cieśniny Dardanele, zwanej w przeszłości Hellespontem, był od czasów starożytnych miejscem przeprawy między Europą, a Azją. Wizyta w fortach Namazgah i Rumeli na przylądku Gallipoli, przeniosła mnie w czasy toczących się tu bitew, poczas I wojny światowej.


Troja


Nowoczesne Muzeum Troi, wygladające jak...stary kontener Pamiątkowa fotka Koń trojański Ruiny Troi, wpisane na listę Unesco Brama Wschodnia Cysterna Wiewiórka kaukaska Frgment kasetonowego sklepienia ze świątyni Ateny Troja II, pozostałości megaronu i dziedziniec Troja II, pozostałości pałacu Troja II/III (2500–1700 p.n.e.) mury obronne z wypalonej cegły mułowej Troja I (3000–2500 p.n.e.) fortyfikacje cytadeli Wykop Schliemanna Troja II, cytadela Troja II, rampa Troja VI, ruiny zabudowań, w głębi brama Troja VI, mur oporowy kompleksu pałacowego Troja VI, dolne miasto i brama zachodnia Troja VIII-IX, sanktuarium lub ołtarz ofiarny Troja IX, Odeon Trasa turystyczna Troja VI-VII, Brama Południowa Troja VIII-IX, Buleuterion Pamiątkowa fotka

Kiedy zwiedza się ruiny starożytnego miasta takiego jak Troja, można się rozczarować, konfrontując swoje wyobrażenia z kamolami na stanowisku archeologicznym. Ale wystarczy trochę wyobraźni, aby niepozornie wygladające ruiny zmieniły się w tętniące życiem miejsce. Na szczęście wcześniej odwiedziłem nowo otwarte, interaktywne Muzeum Troi, gdzie zapoznałem się z historią regionu i miasta oraz zobaczyłem jego wizualizacje na przestrzeni dziejów.


Edirne


Starówka, ulica Osmaniye Bazar Ali Pashy z XVI w. Tradycyjny dom z drewnianą fasadą i geometrycznymi wzorami Kompleks meczetowy Bajazyta II z XV w. Dziedziniec, portyk kolumnowy Mukarnas Minbar (kazalnica) Pomieszczenie do modlitwy dla kobiet Pendentywa ozdobiona polichromią Budynek imaretu (publiczna jadłodalnia) Sprzedawca herbaty Wspólny posiłek Most Kanuni z 1554 r. Czapla biała Wyspa Sarayici, starzy i współcześni mistrzowie zapasów Kirkpinar Kispet, tradycyjne spodnie do walk zapaśniczych Arena na której odbywają się walki zapaśnicze Kipkinar Wieża Sprawiedliwości przy pałacu Sulejmana Wspaniałego Meczet Murada II, dawne hospicjum dla derwiszy Ligatura imienia Allaha Ozdobne płytki ceramiczne z Izmiru Muzułmański cmentarz Tradycyjny środek transportu Meczet Serifeli, trzy balkony zdobiące płd-wsch. minaret Dziedziniec meczetu z Trzema Balkonami z 1447 r. Sklepienie portyku Sala modlitewna Modlitwa Polichromia na ścianie kibli Sprzedawca tradycyjnej pasty osmańskiej Mesir Macunu Karawanseraj Rustema Paszy z XVI w. Meczet Selima i pomnik jego budowniczego, słynnego Sinana Meczet Selima, centralna kopuła Muzeum Sztuki Tureckiej i Islamu, zwieńczenia nagrobków (serpus) Muzeum Sztuki Tureckiej i Islamu, tracki dolmen z późnej epoki brązu Stary Meczet z początku XV w. Sala modlitewna, masywne kolumny z inskrypcjami Oryginalne nakrycie (burka) drzwi do sanktuarium Al-Kaba Kaligrafia w języku arabskim na ścianie sali modlitewnej Meczet Selima II

W Edirne pogoda znowu się załamała, jednak nie to było moim jedynym zmartwieniem. Ku mojemu wielkiemu rozczarowaniu, największa atrakcja turystyczna miasta, zespół meczetowy Selima, był w trakcie renowacji. Siłą rzeczy musiałem zadowolić się zwiedzaniem innych meczetów, których w drugiej stolicy Imperium Osmańskiego nie brakuje. Ciekawym doświadczeniem, była wizyta w centrum tradycyjnych zapasów tureckich Kirkpinar, na wyspie Sarayici.





Nasze ulubione zdjęcia

Stambuł, Błękitny Meczet, kaskada kopuł

Półwysep Gallipoli, twierdza Kilitbahir, wieża Sari

Bursa, Wielki Meczet, czytanie Koranu

Stambuł, Złoty Róg, zachód słońca

Stambuł, Błękitny Meczet, sala modlitewna